Anders boeren

Boerderij Dykhoeve is ontstaan vanuit een passie voor het boerenleven. Beide komen we vanuit de melkveehouderij en zo stonden wij zo'n 4 jaar geleden voor de keuze, gaan we gangbaar verder of gaan we geïnspireerd door enkele voorbeelden uit de VS helemaal anders beginnen.

Om te beginnen willen we de bestaande landbouw helemaal niet afwijzen, laat iedereen het op zijn of haar eigen manier doen, als er vanuit verschillende invalshoeken naar bepaalde dingen wordt gekeken kunnen we nog wat van elkaar leren.

Maar de reguliere (zowel de gangbare als de biologische) landbouw heeft toch een paar dingen waarvan wij denken; Kan dat niet anders?

Zo is het door de steeds verder doorgevoerde specialisatie en schaalvergroting zeer kapitaal intensief geworden. Hierdoor is bedrijfsovername en nieuwe instroom lastig aan het worden en begint de landbouw, en dus onze voedselvoorziening en het landschap, in handen van enkele hele grote ondernemers en investeerders te komen. Is dat gewenst?

Is het een goed idee om in Brazilië regenwoud te kappen en daar gmo soja te verbouwen voor varkens, kippen en koeien in Nederland. Of kunnen we de dieren op een andere manier gaan houden waardoor we genoeg hebben aan restproducten uit de levensmiddelenindustrie, aangevuld met wat veldbonen en erwten die een akkerbouwer in de regio voor ons kan verbouwen?

Is het een goed idee om onze bodem steeds verder uit te putten met grootschalige mono teelten en het hiermee samenhangende kunstmest en chemicaliën gebruik. Of kunnen we met uitgekiende mengteelten een natuurlijke balans creëren die veel weerbaarder is en zonder veel bijsturen wil groeien.

Door het afgesloten karakter van deze bedrijfsvoering komt de consument steeds verder van zijn voedsel te staan. Wij denken niet dat dit een gewenste situatie is, niet voor de boer, maar ook niet voor de consument. We hebben in de afgelopen jaren veel energie geput uit de positieve reacties van onze klanten, buren en bezoekers, en kunnen beamen dat het persoonlijk overhandigen van een product met verhaal veel voldoening geeft.

De vraag was eigenlijk; Gaan we verder binnen een systeem wat de leegloop van het platteland in de hand werkt, en wat naar enkele hele grote gespecialiseerde bedrijven toe groeit.

Of kunnen we een systeem bedenken waarmee op een “kleinschalige” manier een goede boterham te verdienen is. Waarbij we gebruik maken van de natuurlijke gewoontes van de dieren, direct contact hebben met de consument. En met de gewasteelt meer richten op biodiversiteit, bodemgezondheid en weerbaarheid tegen extremen als lange droogte en hitte. En hierbij ook nog eens het platteland en het insectenleven verrijken met een diversiteit aan bloeiende planten, struiken en bomen.

Een landbouwbedrijf gebaseerd op een natuurlijk ecosysteem, kunnen we zoiets bedenken.

varkens buiten
Eerlijk vlees | onze vleesvarkens en koeien lopen buiten bij De Dykhoeve

En hoe ziet dat er in de praktijk uit?

We zijn begonnen met het aanplanten van zo'n 250 noten, kastanje en fruitbomen, verdeelt op een manier die veel wordt gebruikt in de permacultuur, zogenaamde voedselbossen.

Hier staan de boomsoorten door elkaar zoals in een bos, hierdoor kunnen ziektes en plagen zich minder goed verspreiden. Daar tussen staan dan weer een flink aantal bomen en struiken die niet direct voedsel voor de mens opleveren, maar het vogel en insectenleven ondersteunen. En deze zorgen op hun beurt weer voor de bevruchting en een natuurlijke pest controle.

Deze voedselbosjes hebben we zo'n 4 jaar geleden jong aangeplant en zullen pas in de komende jaren wat gaan opleveren. Na de aanplant hebben we de grond eronder ingezaaid met een meerjarig bijenmengsel en het verder op zijn beloop gelaten. Dit is zeker nog een groeiend project binnen het bedrijf. Er is in de bosjes nog ruimte voor veel meer bomen en struiken en de lege plekken zullen we in de komende jaren langzaam gaan opvullen.

Bij ons lopen de runderen in gras/ kruidenmengsels. De weides zijn ingezaaid met een mengsel van diverse grassoorten, vlinderbloemigen en kruiden zoals smalle weegbree, cichorei, luzerne, diverse klavers en meer.

Naast dat dit meer gevarieerd dieet gezonder is voor de koeien, is het ook beter voor het bodemleven, en leveren de verschillende bloeiende vlinderbloemigen ook nog eens nectar voor het insectenleven. De koeien lopen zo lang mogelijk buiten en als ze in de winter op stal staan hebben ze een lekker ruim hok en een dik pak stro tot hun beschikking. De kalveren blijven zo'n 8 maanden bij hun moeder lopen.

In de winter worden ze gevoerd met kuilvoer van ons eigen bedrijf.

Dan de varkens, inmiddels wel de favoriete diersoort van het bedrijf. De varkens worden bij ons geboren en het gehele leven buiten gehouden.

We hebben het land opgedeeld in stroken waar de varkens, samen met hun verplaatsbare hokken, over rouleren. De hokken staan op poten zodat de varkens een schaduwplek hebben onder het hok.

De groepen bestaan uit varkens van hetzelfde nest die van big af aan bij elkaar lopen, en worden verder niet meer uit elkaar gehaald. Dit geeft heel veel rust in de groep.

We proberen zo goed mogelijk gebruik te maken van het vermogen van het varken om zowel boven- als onder de grond te grazen. Het land wordt ingezaaid met een mengsel van diverse klaver, knol, kool en graangewassen. Hier loopt een groep varkens dan in tot ze het land kaal hebben gegeten, en de knollen en wortels uit de grond ook grotendeels op hebben.

Dan gaat de groep varkens over naar een nieuw veld, en wordt het veld waar ze uitkomen weer opnieuw ingezaaid.

Op deze manier neemt het nieuw ingezaaide gewas de meststoffen van de varkens weer op en staat er na 2,5 tot 3 maanden weer een smakelijk maaltje en hebben we geen uitspoeling en stankoverlast.

Het bijvoeren van de varkens doen we met afvalproducten uit de levensmiddelenindustrie zoals broodmeel en raapschroot. Verder krijgen ze mais en veldbonen die we zelf verbouwen of hier in de regio aankopen.

Dan de kippen, waarvan we er op het moment van schrijven maar enkele hebben lopen. De bedoeling is dat we in de toekomst ook eigen kip kunnen aanbieden. We lopen op het moment nog een beetje tegen de op grootschaligheid ingerichte verwerking en regelgeving in Nederland aan te hikken. Hierdoor is met name de verwerking van kleinere hoeveelheden kip erg duur, en dit zouden wij allemaal moeten doorberekenen. We zijn nog even aan het zoeken hoe we dit gaan inrichten.

Bovenstaande moet in de komende jaren langzaam uitgroeien tot een soort ecosysteem waarin alle afzonderlijke takken elkaar ondersteunen en aanvullen.

Waarin de opbrengst per productsoort misschien wat lager is als een gangbaar bedrijf. Maar het totaal van alle producten levert een veel hogere opbrengst aan macro- en micro nutriënten per hectare dan een monocultuur of specialisatie, en dit met minder input.

Daarnaast zijn we veel minder vatbaar voor klimaat extremen en niet afhankelijk van kunstmest (is aardolie).

In onze ogen een aantrekkelijk beeld van een agrarisch bedrijf wat echt toekomstbestendig is, en wat voor een aantrekkelijke prijs iets gezonds kan aanbieden.

Diervriendelijk boeren | De Dykhoeve - Herwen
De Dykhoeve
Diervriendelijk boeren | De Dykhoeve - Herwen

Geen keurmerk

Hoewel wij aan diverse keurmerken voldoen doen wij hier niet aan mee. De meeste “beter, eco, bio” en dergelijke keurmerken brengen aanzienlijke kosten met zich mee. Dit zouden wij dan moeten doorberekenen in onze producten.

Ons doel is een hoogwaardig product voor een betaalbare prijs, als u bij ons in de winkel komt kunt u zelf over het bedrijf lopen en bij de dieren kijken. Zo kunt u zelf oordelen, een frisse neus halen, en tegelijk een paar centen voor een keurmerk besparen.